Trà Ôlong Có Tác Dụng Gì? 7 Lợi Ích Được Nghiên Cứu Ghi Nhận

Một ly trà ôlong thơm ngon thường được nhớ bởi hương thơm dịu và hậu ngọt đọng lại nơi cuống họng. Nhưng phía sau hương vị ấy, khoa học đã ghi nhận nhiều điều thú vị hơn thế. Bài viết này tổng hợp 7 tác dụng của trà ôlong từ các nghiên cứu công bố trên những tạp chí khoa học uy tín, kèm cách chọn và thưởng thức để mỗi ngụm trà vừa thơm ngon, vừa đúng cách.

Trà ôlong là gì? Vì sao “bán lên men” tạo nên khác biệt

Trà ôlong (Oolong) được làm từ lá cây trà Camellia sinensis, cùng loài với trà xanh và trà đen. Điểm khác nằm ở cách chế biến: lá trà được làm héo, phơi nắng nhẹ, lắc cho dập mép lá rồi để oxy hóa một phần trước khi sao khô. Vì vậy, trà ôlong thuộc nhóm “bán lên men”, nằm giữa trà xanh (không lên men) và trà đen (lên men hoàn toàn) (Weerawatanakorn và cộng sự, 2015).

Quá trình này tạo nên tầng hương hoa, hậu ngọt của trà ôlong thơm ngon, đồng thời hình thành các hợp chất đặc trưng như theasinensin, được xem là “dấu vân tay” hóa học của trà ôlong.

Trà ôlong có tác dụng gì? 7 lợi ích được nghiên cứu ghi nhận

Lưu ý: các lợi ích dưới đây được ghi nhận với trà ôlong tứ quý nguyên chất, pha từ lá trà, không đường. Trà ôlong là thức uống hỗ trợ lối sống lành mạnh, không phải thuốc và không thay thế điều trị y khoa.

Trà ôlong chống oxy hóa nhờ hệ polyphenol đặc trưng

Trà ôlong giàu polyphenol, gồm catechin (như EGCG) và theasinensin. Bài tổng quan trên Food Science and Human Wellness (2015) ghi nhận theasinensin có khả năng ức chế quá trình peroxy hóa lipid, một dạng tổn thương oxy hóa trong tế bào. Một tổng quan khác trên Critical Reviews in Food Science and Nutrition (2018) cũng xếp khả năng chống oxy hóa vào nhóm tác dụng nổi bật của trà ôlong.

Nhờ đó, trà ôlong chống oxy hóa, giúp cơ thể trung hòa gốc tự do, yếu tố liên quan đến lão hóa. Lưu ý: phần lớn bằng chứng ở nhóm này đến từ phòng thí nghiệm; nghiên cứu trên người vẫn đang tiếp tục.

Hỗ trợ trao đổi chất và quá trình đốt mỡ

Trong thử nghiệm đăng trên The Journal of Nutrition (2001) với 12 nam giới, khi uống trà ôlong đậm, năng lượng tiêu hao tăng 2,9% và mức oxy hóa chất béo cao hơn 12% so với uống nước lọc. Đáng chú ý, mức đốt mỡ này cao hơn nhóm chỉ uống nước có caffeine (8%), gợi ý polyphenol trong trà có vai trò riêng chứ không chỉ nhờ caffeine.

Con số này tương đương khoảng 67 kcal mỗi ngày: một sự hỗ trợ nhẹ, không thay thế ăn uống cân bằng và vận động.

Hỗ trợ ổn định đường huyết

Nghiên cứu trên tạp chí Diabetes Care (2003) theo dõi 20 người mắc đái tháo đường type 2 tại Đài Loan, uống 1.500 ml trà ôlong mỗi ngày trong 30 ngày song song với thuốc điều trị. Đường huyết giảm từ khoảng 229 xuống 162 mg/dl, chỉ số fructosamine giảm từ 409,9 xuống 323,3 µmol/l.

Tuy vậy, một nghiên cứu trên European Journal of Clinical Nutrition không ghi nhận hiệu quả tương tự ở người không mắc đái tháo đường. Vì vậy, người đang điều trị cần hỏi ý kiến bác sĩ.

Góp phần giữ huyết áp ổn định

Nghiên cứu đăng trên Archives of Internal Medicine (2004) khảo sát 1.507 người trưởng thành tại Đài Loan chưa có tiền sử tăng huyết áp. Những người uống trà xanh hoặc trà ôlong thường xuyên, từ 120 ml/ngày trở lên trong ít nhất một năm, có nguy cơ tăng huyết áp thấp hơn 46%; ở mức từ 600 ml/ngày, con số này là 65%.

120 ml chỉ khoảng nửa cốc: giá trị nằm ở sự đều đặn. Đây là nghiên cứu quan sát, phản ánh mối liên hệ chứ chưa khẳng định nhân quả.

Tốt cho mật độ xương

Trên tạp chí Archives of Osteoporosis (2020), nghiên cứu với 476 phụ nữ sau mãn kinh ở Sán Đầu (Trung Quốc) cho thấy người uống trà ôlong có mật độ xương gót chân cao hơn người không uống. Mối liên hệ rõ nhất ở mức 1–5 tách mỗi ngày và không tăng thêm khi uống nhiều hơn.

Bảo vệ răng miệng

Nhóm nghiên cứu Đại học Osaka (Nhật Bản) cho 31 tình nguyện viên uống trà ôlong sau mỗi bữa ăn trong bốn ngày; chỉ số mảng bám răng thấp hơn đáng kể so với khi uống nước lọc (DrBicuspid, 2011). Cơ chế được giải thích là polyphenol ôlong ức chế enzyme của vi khuẩn Streptococcus mutans, tác nhân chính gây sâu răng, điều từng được ghi nhận trên Caries Research (1993). Dĩ nhiên, đánh răng và khám nha khoa định kỳ vẫn là nền tảng.

Tỉnh táo, tập trung mà không “sốc” caffeine

Lá trà chứa đồng thời caffeine và L-theanine, một axit amin đặc trưng của trà. Nghiên cứu trên Nutritional Neuroscience (2008) với 27 người cho thấy kết hợp 50 mg caffeine và 100 mg L-theanine giúp cải thiện cả tốc độ lẫn độ chính xác trong bài kiểm tra chú ý, đồng thời giảm bị phân tâm, tốt hơn dùng caffeine riêng lẻ.

Dù dùng hoạt chất tinh khiết, nghiên cứu phần nào giải thích vì sao ly trà buổi chiều mang lại sự tỉnh táo “êm” hơn.

Trà Ôlong Tứ Quý: chọn đúng lá để có ly trà ôlong thơm ngon

Tác dụng của trà ôlong tứ quý đến từ hoạt chất, còn hương vị đến từ giống trà, thổ nhưỡng và tay nghề. Một ly trà ôlong ngon cần cả hai.

Trà ôlong Tứ Quý là giống ôlong được ưa chuộng vì cho búp quanh năm, đúng như tên gọi “bốn mùa”. Tại Việt Nam, vùng trồng tiêu biểu là Cầu Đất (Đà Lạt), độ cao khoảng 1.650 m, mát quanh năm và nhiều sương, giúp lá trà tích lũy hương chậm, cho nước trà thanh, ít chát và hậu ngọt kéo dài.

Cách nhận biết trà ôlong thơm ngon:

• Hương: thơm dịu hương hoa, không hắc, không mùi hương liệu.
• Nước: trong, màu vàng óng đến hổ phách.
• Vị: chát nhẹ đầu lưỡi rồi chuyển ngọt, hậu ngọt đọng lâu.
• Lá: sau khi pha nở đều, còn nguyên phiến, mép lá hơi nâu do bán lên men.Tại Ôlong Châu, trà ôlong Tứ Quý Cầu Đất là nền của mọi ly trà

Tại Ôlong Châu, trà ôlong Tứ Quý Cầu Đất là nền của mọi ly trà: pha tại chỗ từ lá trà thật, trong quy trình đạt chuẩn HACCP, để vị trà luôn là nhân vật chính trong ly.

Uống trà ôlong thế nào cho đúng?

• Uống điều độ: khoảng 1–4 tách mỗi ngày là mức phù hợp với đa số người trưởng thành, cũng là ngưỡng nhiều nghiên cứu ghi nhận lợi ích.
• Tránh uống lúc đói và sát giờ ngủ để hạn chế cồn cào, khó ngủ.
• Cách bữa ăn khoảng một giờ nếu cần bổ sung sắt, vì polyphenol có thể giảm hấp thu sắt.
• Hỏi ý kiến bác sĩ nếu đang mang thai, có bệnh lý tim mạch, dạ dày hoặc đang dùng thuốc.
• Với trà sữa ôlong: đây là cách thưởng trà để tận hưởng; các lợi ích kể trên gắn với trà nguyên chất, nên hãy chọn mức đường vừa phải.

Câu hỏi thường gặp

Uống trà ôlong mỗi ngày có tốt không? Với người khỏe mạnh, 1–4 tách trà ôlong nguyên chất mỗi ngày là thói quen có lợi. Quan trọng là đều đặn và điều độ.

Trà ôlong có giúp giảm cân không? Trà ôlong hỗ trợ nhẹ quá trình trao đổi chất, nhưng không thay thế chế độ ăn và vận động.

Trà ôlong Tứ Quý khác gì các loại ôlong khác? Tứ Quý cho thu hoạch quanh năm, nổi bật với hương hoa dịu, vị thanh, ít chát và hậu ngọt kéo dài, đặc biệt khi trồng ở vùng cao như Cầu Đất.

Lời kết

Vậy trà ôlong có tác dụng gì? Từ chống oxy hóa, hỗ trợ trao đổi chất đến giữ huyết áp, xương và răng khỏe, khoa học đã ghi nhận nhiều lợi ích, với điều kiện uống đúng và đủ. Còn để cảm nhận vì sao trà ôlong Tứ Quý Cầu Đất được yêu thích, đôi khi một ngụm là đủ.

Ghé cửa hàng Ôlong Châu gần bạn để thưởng thức ly trà ôlong đậm vị, pha từ lá trà Tứ Quý Cầu Đất.

Thông tin liên hệ:

• Fanpage: Trà sữa Ôlong Châu
• Website: Ôlong Châu – Đặc sản Ôlong Đà Lạt

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa.

Nguồn tham khảo

1. Weerawatanakorn M. và cộng sự (2015). Chemistry and health beneficial effects of oolong tea and theasinensins. Food Science and Human Wellness, 4(4), 133–146. Link
2. Oolong tea: A critical review of processing methods, chemical composition, health effects, and risk (2018). Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 58(17). Link
3. Rumpler W. và cộng sự (2001). Oolong tea increases metabolic rate and fat oxidation in men. The Journal of Nutrition, 131(11). Link
4. Hosoda K. và cộng sự (2003). Antihyperglycemic effect of oolong tea in type 2 diabetes. Diabetes Care, 26(6). Link
5. Oolong tea does not improve glucose metabolism in non-diabetic adults. European Journal of Clinical Nutrition. Link
6. Yang Y.C. và cộng sự (2004). The protective effect of habitual tea consumption on hypertension. Archives of Internal Medicine. Link
7. Duan P. và cộng sự (2020). Oolong tea drinking boosts calcaneus bone mineral density in postmenopausal women. Archives of Osteoporosis, 15, 49. Link
8. Oolong tea polyphenols help prevent dental caries (2011). DrBicuspid.com, báo cáo nghiên cứu của Đại học Osaka. Link
9. Ooshima T. và cộng sự (1993). Oolong tea polyphenols inhibit experimental dental caries in SPF rats infected with mutans streptococci. Caries Research, 27(2). Link
10. Owen G.N. và cộng sự (2008). The combined effects of L-theanine and caffeine on cognitive performance and mood. Nutritional Neuroscience, 11(4). Link